Gayrimenkul alım, satım ve kiralama süreçlerinde tapu, imar, emsal, kat irtifakı, kat mülkiyeti, rayiç bedel ve birçok farklı terimle karşılaşılır. Bu terimlerin anlamını bilmek hem alıcıların hem satıcıların daha bilinçli karar vermesine yardımcı olur.
Bu emlak sözlüğü, Türkiye’de gayrimenkul işlemlerinde en sık kullanılan tapu, imar, konut, arsa, satış ve kiralama terimlerini anlaşılır şekilde açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Gayrimenkul işlemleri sırasında karşılaştığınız bir kavramın ne anlama geldiğini öğrenmek için bu emlak sözlüğü içerisinde ilgili başlığı inceleyebilirsiniz.
Emlak Sözlüğü: Tapu ve Mülkiyet Terimleri
Tapu Nedir?
Tapu, bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını gösteren resmi kayıttır. Gayrimenkulün kime ait olduğu, niteliği, ada-parsel bilgileri ve yüzölçümü gibi temel bilgiler tapu kayıtlarında yer alır.
Tapu ve taşınmaz işlemlerine ilişkin resmi bilgilere Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü üzerinden ulaşabilirsiniz.
Tapu Senedi Nedir?
Tapu senedi, taşınmazın tapu sicilindeki bilgilerini gösteren resmi belgedir. Mülkiyet hakkının temel kaynağı tapu sicili olmakla birlikte tapu senedi bu bilgilerin belge halindeki karşılığıdır.
Kat Mülkiyeti Nedir?
Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir binadaki daire, dükkan veya ofis gibi bağımsız bölümler üzerinde kurulan mülkiyet hakkıdır.
Bir konutun tapusunda “kat mülkiyeti” bulunması, bağımsız bölümün tamamlanmış yapı içerisinde ayrı bir mülkiyet olarak kayıtlı olduğunu gösterir.
Kat İrtifakı Nedir?
Kat irtifakı, yapımı devam eden veya henüz kat mülkiyetine geçmemiş yapılarda bağımsız bölümlere ilişkin kurulan hak türüdür.
Konut satın alırken kat irtifakı bulunan bir taşınmazın mevcut yapı ve proje durumunun ayrıca kontrol edilmesi önemlidir.
Hisseli Tapu Nedir?
Hisseli tapu, bir taşınmazın birden fazla kişiye belirli oranlarda ait olmasıdır.
Hissedarlar taşınmazın tamamında pay sahibidir. Tapuda belirtilen hisse oranı her zaman arazinin fiziksel olarak belirli bir bölümünün o kişiye ait olduğu anlamına gelmez.
Müstakil Tapu Nedir?
Müstakil tapu, taşınmazın tamamının tek kişi veya tek bir mülkiyet yapısı adına kayıtlı olması anlamında kullanılan yaygın bir ifadedir.
Özellikle arsa ve arazi satışlarında “müstakil parsel” ifadesi de sıklıkla kullanılır.
Ada ve Parsel Nedir?
Ada, imar veya kadastro planında çevresi yollar, doğal sınırlar veya başka unsurlarla çevrili parsel grubudur.
Parsel ise sınırları belirlenmiş ve tapu-kadastro sisteminde ayrı olarak kayıtlı arazi parçasıdır.
Bu emlak sözlüğü içerisinde yer alan ada, parsel, tapu ve mülkiyet kavramları özellikle arsa ve tarla alımında sık karşılaşılan temel terimler arasındadır.
Emlak Sözlüğü: Arsa, Arazi ve İmar Terimleri
Arsa Nedir?
Arsa, genel olarak yapılaşma amacıyla kullanılabilecek ve imar planı kapsamında değerlendirilmiş taşınmazlar için kullanılan terimdir.
Her boş arazi arsa değildir. Taşınmazın tapu niteliği ve imar durumu mutlaka kontrol edilmelidir.
Tarla Nedir?
Tarla, tapu kayıtlarında tarımsal nitelikte bulunan arazi türlerinden biridir.
Bir tarlanın satılık olması üzerine yapı yapılabileceği anlamına gelmez. Yapılaşma şartları ilgili mevzuat, imar durumu, parsel özellikleri ve kurum görüşlerine göre değerlendirilmelidir.
İmar Durumu Nedir?
İmar durumu, bir taşınmaz üzerinde hangi şartlarda yapılaşma yapılabileceğine ilişkin bilgileri ifade eder.
Yapı türü, kat adedi, yapı yaklaşma mesafeleri ve yapılaşma oranları gibi unsurlar imar durumuna göre belirlenebilir.
Emsal – KAKS Nedir?
Emsal veya KAKS, bir parsel üzerinde yapılabilecek toplam inşaat alanının belirlenmesinde kullanılan yapılaşma katsayısıdır.
Örneğin 1.000 m² büyüklüğündeki bir arsada emsal 0,50 ise diğer imar şartları da uygun olmak kaydıyla emsale dahil yaklaşık 500 m² inşaat alanı söz konusu olabilir.
TAKS Nedir?
TAKS, taban alanı katsayısıdır. Yapının parsel üzerinde zemine oturabileceği maksimum alanın hesaplanmasında kullanılan oranlardan biridir.
Gabari Nedir?
Gabari, yapı yüksekliğiyle ilgili kullanılan bir imar terimidir. Yapının ulaşabileceği yükseklik imar planı ve ilgili yapılaşma hükümlerine göre belirlenir.
Kadastro Yolu Nedir?
Kadastro yolu, kadastro çalışmalarında yol olarak belirlenmiş ve kayıt altına alınmış ulaşım alanıdır.
Özellikle arsa ve tarla satın alırken taşınmazın resmi yola bağlantısı olup olmadığı önemli bir değerlendirme kriteridir.
İfraz Nedir?
İfraz, bir parselin mevzuata uygun şekilde iki veya daha fazla ayrı parsele bölünmesi işlemidir.
Tevhit Nedir?
Tevhit, birden fazla parselin birleştirilerek tek bir parsel haline getirilmesi işlemidir.
Şuyulandırma Nedir?
Şuyulandırma, imar uygulamaları kapsamında taşınmazların yeniden düzenlenerek hisseli veya farklı parsel yapılarının oluşturulabildiği uygulamalara verilen isimlerden biridir.
Arsa ve arazi satın almayı düşünenler için bu emlak sözlüğü içerisindeki imar, emsal, TAKS, kadastro yolu, ifraz ve tevhit kavramlarının bilinmesi özellikle önemlidir.
Emlak Sözlüğü: Bina ve Konut Terimleri
İskân Nedir?
İskân olarak bilinen yapı kullanma izin belgesi, tamamlanan bir yapının onaylı projesine ve ilgili mevzuata uygun şekilde kullanılmasına ilişkin resmi belgedir.
Konut satın alırken binanın yapı kullanma izin durumunun kontrol edilmesi faydalıdır.
Bağımsız Bölüm Nedir?
Bir bina içerisindeki daire, dükkan, ofis veya benzeri ayrı kullanılabilir ve tapuda bağımsız olarak kayıtlı bölümlere bağımsız bölüm denir.
Brüt Metrekare Nedir?
Brüt metrekare hesabına bağımsız bölümün yanı sıra duvarlar ve kullanılan hesaplama yöntemine göre ortak alanlardan belirli paylar dahil olabilir.
Bu nedenle ilanlarda belirtilen brüt metrekare ile fiili kullanım alanı aynı olmayabilir.
Net Metrekare Nedir?
Net metrekare, genel olarak taşınmazın kullanılabilir iç alanını ifade eder.
Gayrimenkulleri karşılaştırırken yalnızca brüt metrekare değil, net kullanım alanı da dikkate alınmalıdır.
Dubleks Nedir?
Dubleks, kendi içerisinde merdivenle birbirine bağlanan iki katlı bağımsız bölümdür.
Bahçe dubleksi, çatı dubleksi ve ters dubleks gibi farklı kullanım biçimleri bulunabilir.
Müstakil Ev Nedir?
Müstakil ev, genel olarak başka bir bağımsız bölümle ortak yaşam alanı paylaşmadan kullanılan ayrı konut yapısıdır.
Ancak “müstakil” ifadesi tapu ve arsa mülkiyetinin de mutlaka tamamen bağımsız olduğu anlamına gelmez. Tapu yapısı ayrıca kontrol edilmelidir.
Konut almayı düşünenler için emlak sözlüğü içerisindeki kat mülkiyeti, kat irtifakı, iskân, bağımsız bölüm, net ve brüt metrekare kavramları temel bilgiler arasında yer alır.
Emlak Sözlüğü: Gayrimenkul Değerleme ve Satış Terimleri
Rayiç Bedel Nedir?
Rayiç bedel, bir taşınmazın belirli koşullar altında geçerli olan değerini ifade eden genel bir kavramdır.
Belediyelerin emlak vergisi işlemlerinde kullanılan değer ile taşınmazın piyasada gerçekleşebilecek satış değeri aynı kavram değildir.
Piyasa Değeri Nedir?
Piyasa değeri, bir gayrimenkulün güncel piyasa koşullarında makul bir alıcı ile satıcı arasında gerçekleşebilecek tahmini değeridir.
Konum, fiziksel özellikler, arz-talep dengesi ve benzer taşınmazlar piyasa değerini etkiler.
Gayrimenkul fiyatlandırması hakkında daha ayrıntılı bilgi için Gayrimenkulün Gerçek Satış Değeri Nasıl Belirlenir? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Emsal Gayrimenkul Nedir?
Değerleme yapılırken karşılaştırılan benzer taşınmazlara emsal gayrimenkul denir.
Sağlıklı bir karşılaştırma için emsalin konum, büyüklük, bina yaşı, manzara, kat ve diğer önemli özellikler bakımından incelenen taşınmaza mümkün olduğunca benzer olması gerekir.
Ekspertiz Nedir?
Ekspertiz, gayrimenkulün değerinin belirlenmesi amacıyla yapılan profesyonel inceleme ve değerleme çalışmasıdır.
Özellikle banka kredili işlemlerde yetkili değerleme kuruluşları tarafından hazırlanan raporlar kullanılabilir.
Kapora Nedir?
Kapora, tarafların bir satış veya kiralama konusunda anlaşmasının ardından işlemin ciddiyetini göstermek amacıyla yapılan ödeme için yaygın olarak kullanılan ifadedir.
Kapora ödemelerinde miktar, tarafların yükümlülükleri, satış bedeli ve işlemin gerçekleşmemesi durumunda uygulanacak şartların yazılı şekilde belirlenmesi önemlidir.
Gayrimenkul satış sürecinin tamamıyla ilgili Ev Satarken Nelere Dikkat Edilmeli? rehberimizi de inceleyebilirsiniz.
Pazarlık Payı Nedir?
Pazarlık payı, ilan fiyatı ile mülk sahibinin kabul edebileceği satış fiyatı arasında bulunabilecek farkı ifade eder.
Her gayrimenkulde standart bir pazarlık oranı bulunmaz. Piyasa koşulları ve fiyatlandırma stratejisine göre değişebilir.
Yetki Belgesi Nedir?
Gayrimenkul ticareti yapan işletmelerin mevzuat kapsamında sahip olması gereken resmi belgedir.
Bir gayrimenkul danışmanıyla çalışırken işletmenin yetki durumunun kontrol edilmesi güvenli işlem açısından önemlidir.
Yetkilendirme Sözleşmesi Nedir?
Gayrimenkul sahibinin taşınmazının satış veya kiralama sürecinde bir emlak işletmesine verdiği yetkinin kapsamını ve şartlarını belirleyen sözleşmedir.
Süre, hizmet kapsamı, satış veya kiralama bedeli ve tarafların sorumlulukları sözleşmede yer alabilir.
EİDS Nedir?
EİDS, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi kapsamında gayrimenkul ilanlarının mülkiyet ve yetkilendirme bilgilerinin doğrulanmasına yönelik kullanılan sistemdir.
Amaç, yetkisiz ve yanıltıcı gayrimenkul ilanlarının önüne geçilmesine yardımcı olmaktır.
Gayrimenkul ticareti ve EİDS uygulamalarına ilişkin güncel resmi açıklamalar Ticaret Bakanlığı üzerinden takip edilebilir.
Bu emlak sözlüğü, satış sürecinde karşılaşılan rayiç bedel, piyasa değeri, ekspertiz, kapora ve yetkilendirme gibi kavramları tek yerde toplar.
Emlak Sözlüğü: Kiralama Terimleri
Depozito Nedir?
Depozito, kiralama sürecinde kiracının sözleşmeden kaynaklanan bazı yükümlülüklerine karşılık güvence amacıyla verdiği bedeldir.
Depozitonun miktarı ve iade şartlarının kira sözleşmesinde açık şekilde belirtilmesi önemlidir.
Aidat Nedir?
Aidat, apartman veya site içerisindeki ortak giderlerin karşılanması amacıyla bağımsız bölüm kullanıcılarından veya maliklerden tahsil edilen ödemedir.
Güvenlik, havuz, peyzaj, temizlik, asansör ve ortak alan giderleri aidata dahil olabilir.
Kira Sözleşmesi Nedir?
Kira sözleşmesi, kiraya veren ile kiracı arasında taşınmazın kullanım şartlarını belirleyen sözleşmedir.
Kira bedeli, ödeme tarihi, depozito, kullanım koşulları ve tarafların yükümlülükleri sözleşmede açık şekilde belirtilmelidir.
Kiralama süreci hakkında daha ayrıntılı bilgi almak isteyenler gayrimenkul rehberlerimizin tamamını inceleyebilir.
Emlak Sözlüğü: Tapu İşlemlerinde Kullanılan Diğer Terimler
İpotek Nedir?
İpotek, bir borcun teminatı amacıyla gayrimenkul üzerinde kurulan ayni haktır.
Satın alınacak gayrimenkul üzerinde ipotek bulunup bulunmadığı tapu işlemleri öncesinde kontrol edilmelidir.
Şerh Nedir?
Şerh, taşınmazla ilgili belirli hak veya durumların tapu sicilinde gösterilmesidir.
Şerhin türüne göre gayrimenkulün satışı veya kullanımına ilişkin farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.
Takyidat Nedir?
Takyidat, bir taşınmaz üzerindeki ipotek, haciz, şerh, beyan ve benzeri kayıtları ifade etmek için kullanılan genel bir terimdir.
Gayrimenkul satın alma sürecinde tapu kayıtlarının ve mevcut takyidatların kontrol edilmesi önemlidir.
İntifa Hakkı Nedir?
İntifa hakkı, bir malın mülkiyeti başka bir kişiye ait olsa dahi hak sahibine o maldan yararlanma yetkisi veren bir ayni haktır.
İntikal Nedir?
İntikal, özellikle miras yoluyla bir taşınmazın hak sahiplerinin adına geçirilmesi işlemini ifade eder.
Tapu işlemlerinde kullanılan kavramların doğru anlaşılması açısından bu emlak sözlüğü temel bir başvuru kaynağı olarak kullanılabilir.
Emlak Sözlüğü Neden Önemlidir?
Bir gayrimenkul satın alırken, satarken veya kiralarken kullanılan terimlerin ne anlama geldiğini bilmek sürecin daha sağlıklı yürütülmesine yardımcı olur. Özellikle tapu ve imar konularındaki kavramların birbirine karıştırılması yanlış beklentilere neden olabilir.
Bu nedenle bir emlak sözlüğü yalnızca terimlerin kısa anlamlarını öğrenmek için değil, gayrimenkul işlemlerinde hangi konuların ayrıca kontrol edilmesi gerektiğini anlamak açısından da faydalıdır.
Sonuç: Emlak Sözlüğü ile Gayrimenkul Terimlerini Daha Kolay Anlayın
Bu emlak sözlüğü içerisinde tapu, imar, arsa, konut, değerleme, satış ve kiralama işlemlerinde sık karşılaşılan temel gayrimenkul terimlerini bir araya getirdik.
Ancak aynı terimin hukuki veya teknik sonucu taşınmazın durumuna göre değişebileceğinden yalnızca genel tanımlarla işlem yapılmamalıdır. Özellikle tapu, imar, kadastro ve yapılaşma ile ilgili konularda taşınmaza ait resmi kayıtların kontrol edilmesi gerekir.
Marmaris, Datça ve Akyaka/Gökova bölgelerinde gayrimenkul alım, satım veya kiralama sürecinizle ilgili profesyonel destek almak için Türker Günak gayrimenkul danışmanlığı ve emlak hizmetleri sayfasını inceleyebilir veya iletişime geçebilirsiniz.
